قلمرو دین و انتظار حداقلی و حداکثری از دین

به طور کلّی، دیدگاه های مختلف در باب قلمرو دین را می‌توان به دو دیدگاه عمده تقسیم کرد: 1. دیدگاه حدّاقلی؛ 2. دیدگاه حدّاکثری.

در این حوزه هم عالمان مسلمان و هم دانشمندان غیر مسلمان اظهار نظر کرده‌اند.

نظریه دین حدّاقلی، امروزه میان روشنفکران و نواندیشان دینی رواج دارد. اینان با محصور کردن دین در سعادت آخرتی، منکر دخالت و حضور دین در عرصه اجتماع و امور سیاسی هستند در واقع گستره دین، در امور اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و فقهی به حداقل تحویل داده شده، و شرع در این موارد حداقل لازم را به ما آموخته است. در واقع، «بینش اقلّی»، خود را در امور آخرتی محدود و منحصر کرده و در امور دنیایی هم به حداقل لازم، بسنده کرده است و بدین طریق، دین را سکولاریزه کرده، به جدایی دین از سیاست (یا دین و دنیا) قائل هستند.[5]

تلقی دکتر سروش از دخالت دین در عرصه های گوناگون نخست حداقلی و بعد بالعرض است؛ یعنی «خداوند اولاً و بالذات دین را برای کارهای این جهانی و سامان دادن به معیشت درمانده ما در این جهان فرو نفرستاده است. تعلیمات دینی علی الاصول برای حیات اخروی جهت گیری شده اند؛ یعنی برای تنظیم معیشت و سعادت اخروی هستند.»[6] درنتیجه تمام آموزه های دینی اولا و بالذات برای آباد ساختن آخرت ما بیان شده و هدف دیگری از جمله توصیه های بهداشتی ، روانی ، نیازهای اقتصادی ، فرهنگی و… ندارد. [7]

در مقابل گروهی از متالهان مسیحی، وحی را جانشین همه معارف بشری اعم از علوم تجربی ، اخلاقی و مابعدالطبیعی می‌دانستند و بر این باور بودند که خداوند هرآنچه نیاز بشر بوده است را در کتاب مقدس آورده است. این گروه که قلمرو حداکثری برای دین قائل شدند معتقدند که باید صرفا شریعت را آموخت و نیاز به فراگیری هیچ چیز دیگر حتی فلسفه نیست .[8]

در این بین دیدگاهی که در مقابل دیدگاه آخرت گرا [9]و دنیاگرا قرار دارد، دیدگاه جامع نگر است. دیدگاه جامع نگر در تفسیر جهت‌گیری دعوت انبیا بر این باور است که تعالیم پیامبران، همه شئون حیات بشر، اعم از زندگی دنیوی و اخروی را شامل است و پیامبر اسلام (ص) به دلیل خاتمیت، پیامی جامع و کامل برای بشر آورده است. تصویر غالب دانشمندان جامع نگر، از جامع و کامل بودن پیام رسول گرامی اسلام (ص) این است که خداوند نه حداقل، بلکه حداکثر آنچه را که مورد حاجت بشر است بر وی ارزانی داشته است، بنابراین دین اسلام به همه نیازهای آدمی پاسخگوست و هر کس با هر حاجتی به دین روی آورد، بی نصیب نخواهد بود.

برخی از متکلمان متأخر و متفکران معاصری همچون امام خمینی، علامه طباطبایی و… از کسانی اند که به دیدگاه جامع نگر قایل هستند.

استاد مطهری نیز از نظریه دین حدّاکثری دفاع کرده و از همگرایی و همسویی دین و دنیا سخن گفته و دیدگاهی جامع نگرانه در این باب اتخاذ کرده است.[10]

روانشناسی معنوی و تفاوت آن با روانشناسی دینی و مذهبی 

از نظر علم روانشناسی پرداختن به بعد روحانی و معنوی وجود، لازمه ارتقای سلامت روان است. در همین راستا شاخه‌ای به عنوان روانشناسی معنوی شکل گرفته است که در جلسات درمان بیشتر به معنویات می‌پردازد و از این طریق تلاش می‌کند تا به سلامت روان افراد کمک کند. روانشناسی معنوی چیزی فراتر از مشاوره دادن با رویکرد دینی خاصی است و به طور کلی همه مذاهب می‌توانند بر اساس آموزه‌های خود از آن استفاده کنند.

روانشناسی دینی مذهبی

روانشناسی دینی مذهبی

در حقیقت روانشناسی معنوی شاخه‌ای مدرن از روان شناسی است که به عنوان روانشناسی فراشناختی شناخته می‌شود و در چارچوب علم به ابعاد متعالی و معنوی انسان نیز می‌پردازد.

موارد زیر از جمله مسائلی هستند که در روان شناسی معنوی به آن‌ها پرداخته می‌شود:

– بررسی میزان رشد معنویت در فرد

– بررسی تجارب معنوی خاص ( احساس ارتباط گرفتن با خدا یا یک نیروی برتر در جهان)

– بررسی تجارب عرفانی

– پرداختن به بحران‌های روحانی و معنوی

و …

اولین کسى که به مقام عرفان رسیده چه کسى بوده است ؟

 اولین کسى که به مقام عرفان رسیده چه کسى بوده است و عنوان عارف از ناحیه چه کسى به او اعطامى شود؟
جواب : آن طورى که مشخص است در قرن اول هجرى از اصطلاح تصوف و عرفان خبرى نبود. قدر متیقن این است که تصوف در قرن دوم پیدا شد و اولین کسى که به عنوان صوفى خوانده شد, جناب ابوهاشم کوفى بوده است .هم چنین قدر متیقن این است که در قرن سوم , طرفداران این علم اصطلاح عارف را بر خود گذاشتند. گفتنى است که هر چند در قرن اول هجرى گروهى خاص به نام عارف یا صوفى وجود نداشتند, ولى این دلیل نمى شود که خوبان صحابه رسول خدا(ص)به مقام عرفان نرسیده باشند
به طور قطع , گروهى از اصحاب کبار از حیات معنوى نیرومندى برخوردار بودند, منتها آن ها هم از نظر مراتب ودرجات ایمان با هم تفاوت داشتند. حتى جناب سلمان فارسى و ابوذر غفارى از نظر درجهء ایمان با هم تفاوت داشتند.سلمان ظرفیتى از ایمان داشت و چیزهایى را از طریف کشف شهود مى دید و مى دانست که براى ابوذر قابل تحمل نبود. در احادیث زیادى این مضمون رسیده است که اگر ابوذر آن چه را که در قلب سلمان است مى دانست , او رامى کشت و یا او را کافر مى پنداشت . از جمله امام صادق (ع)فرمودند: روزى مسئله تقیه نزد حضرت امام زین العابدین 7مطرح شد. امام 7براى این که جاى گاه تقیه را روشن کند و آن را مورد پذیرش قرار بدهد, فرمودند: <واللّه لو علم ابوذر ما فى قلب سلمان لقتله …>
(علامه مجلسى , بحارالانوار, ج 22 ص 343 حدیث 53(چاپ بیروت )

مقام طى الارض

چه کنیم تا به مقام طى الارض برسیم؟

 مقام طى الارض

مقام طى الارض

 باید معناى طى الارض را بدانیم، آن گاه پاسخ را بهتر مى توان داد
براى طى الارض چندین معنا ذکر شده است
1- 
نزدیک شدن مکان‏ها به یکدیگر

– تجدد امثال یعنى ارسال صورتى به مکانى که اراده مى کند2.
3- اعدام و ایجاد، یعنى در یک مکان وجود عینى خود را نابود و همان زمان در مکان دیگر ایجاد مى کند.
این قدرت را خدا به پیامبران و ائمه و بعضى از اولیاى الهى عنایت کرده است. دیگران هم با اجازه یا به دستور و یا همراه با اولیاى الهى مى توانند طى الارض کنند، البته چنین افرادى مسئله را پنهان نگه مى دارند و به کسى نمى گویند مگر با اذن الهى و براى هدایت شخصى یا امر دیگر.
اگر انسان روحش را از آلودگى‏ها و تعلق‏ها پاک ساخته و خود را به اصل خویش برساند، یعنى روح خدائى انسان ممکن است به این مقام نائل آید.
ممکن است پاک کردن نفس از آلودگى، شرط لازم براى رسیدن به این مقام باشد، ولى شرط کافى براى آن نباشد. عارفان معمولاً به سالکان در این راه سفارش مى کنند که در درجه اوّل از محرّمات اجتناب کنند و واجبات را انجام دهند. در درجه بعد آنان را به انجام دادن مستحبات و اجتناب از مکروهات توصیه مى کنند.
این کار نیاز به مداومت جدى و ریاضت شرعى دارد و باید زیر نظر اساتید واقعى عرفان قرار گیرد، زیرا در این باب مدعیان طى الارض زیاد هستند.
قرآن مجید طى الارض را براى یکى از نزدیکان با ایمان و دوستان خاص سلیمان به نام آصف بن برخیا ذکر کرده که توانست تخت سلیمان را به یک چشم به هم زدن حاضر کند.
قرآن مجید درباره او مى فرماید: «کسى که دانشى از کتاب داشت، این کار را انجام داد».(1)
بسیارى از مفسران گفته‏اند: این مرد با ایمان از اسم اعظم الهى با خبر بود. البته منظور از آگاهى بر اسم اعظم، تخلّق (آراستگى) به آن اسم و وصف است، یعنى انسان از نظر آگاهى و اخلاق و تقوا و ایمان آن چنان تکامل یابد که مظهرى از آن اسم گردد.
این تکامل معنوى و روحانى (که پرتوى از آن اسم اعظم الهى است) قدرت بر این کار را فراهم مى کند.(2)
براى توضیح بیشتر این بحث مراجعه کنید به کتاب مهرتابان از علامه سیدمحمد حسین حسینی تهرانی، ص ۲۵۷ – ۲۶۶. 

نماهنگ | خدا با ماست
پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR بر اساس بخش‌هایی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار فرماندهان سپاه ۱۳۹۵/۰۶/۲۸ نماهنگ «خدا با ماست» را منتشر کرده است.

نماهنگ | خدا با ماست

پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR بر اساس بخش‌هایی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار فرماندهان سپاه ۱۳۹۵/۰۶/۲۸ نماهنگ «خدا با ماست» را منتشر کرده است.
نماهنگ | خدا با ماست

نظر امیرمومنان(ع) درباره زمینه شکل گیری فتنه
فتنه ‏ها آنگاه كه روى آورند با حق شباهت دارند و چون پشت كنند، حقيقت آن نشان داده مى‏ شود. وقتی می‌آیند، قابل تشخیص دادن نیستند و آنگاه که پشت می کنند و تمام می‌شوند، تازه شناخته مى‏ شوند

نظر امیرمومنان(ع) درباره زمینه شکل گیری فتنه

فتنه ‏ها آنگاه كه روى آورند با حق شباهت دارند و چون پشت كنند، حقيقت آن نشان داده مى‏ شود. وقتی می‌آیند، قابل تشخیص دادن نیستند و آنگاه که پشت می کنند و تمام می‌شوند، تازه شناخته مى‏ شوند
نظر امیرمومنان(ع) درباره زمینه شکل گیری فتنه

«محمد» محبوب‌ترین نام در سرزمین‌های اشغالی
مرکز آمار رژیم صهیونیستی، طی بیانیه‌ای اعلام کرد که «محمد» طی سال ۲۰۱۵ محبوب‌ترین نام انتخابی برای نوزادان در سزمین‌های اشغالی بوده است.

«محمد» محبوب‌ترین نام در سرزمین‌های اشغالی

مرکز آمار رژیم صهیونیستی، طی بیانیه‌ای اعلام کرد که «محمد» طی سال ۲۰۱۵ محبوب‌ترین نام انتخابی برای نوزادان در سزمین‌های اشغالی بوده است.
«محمد» محبوب‌ترین نام در سرزمین‌های اشغالی

ناقوس کلیسای آبادان به صدا در آمد/ تبریک به تنها خانواده مسیحی شهر
در این آئین باشکوه جمعی از شهروندان آبادانی با حضور در این آئین ضمن تبریک سال نو مسیحی به تنها خانواده ارمنی حال حاضر شهر آبادان، شادی خود را از فرا رسیدن میلاد حضرت عیسی مسیح به این خانواده ابراز کردند.

ناقوس کلیسای آبادان به صدا در آمد/ تبریک به تنها خانواده مسیحی شهر

در این آئین باشکوه جمعی از شهروندان آبادانی با حضور در این آئین ضمن تبریک سال نو مسیحی به تنها خانواده ارمنی حال حاضر شهر آبادان، شادی خود را از فرا رسیدن میلاد حضرت عیسی مسیح به این خانواده ابراز کردند.
ناقوس کلیسای آبادان به صدا در آمد/ تبریک به تنها خانواده مسیحی شهر

فیلم/ لحظه رونمایی از گنبد حرم امیرالمومنین(ع)
گنبد جدید حرم مطهر علوی در نجف اشرف بعد از ظهر دیروز، ۲۷ آذرماه، هم‌زمان با سالروز میلاد نبی مکرم اسلام(ص) رونمایی شد. بنا به گفته عضو شورای اداری آستان علوی، در این طرح، ۱۲ هزار خشت گنبد حرم مطهر امام علی(ع) با طلای خالص، طلاکاری شده و تاج تاریخی بالای گنبد نیز که در زمان رژیم سرنگون‌شده صدام از بین رفته بود، بازسازی شده است.

فیلم/ لحظه رونمایی از گنبد حرم امیرالمومنین(ع)

گنبد جدید حرم مطهر علوی در نجف اشرف بعد از ظهر دیروز، ۲۷ آذرماه، هم‌زمان با سالروز میلاد نبی مکرم اسلام(ص) رونمایی شد. بنا به گفته عضو شورای اداری آستان علوی، در این طرح، ۱۲ هزار خشت گنبد حرم مطهر امام علی(ع) با طلای خالص، طلاکاری شده و تاج تاریخی بالای گنبد نیز که در زمان رژیم سرنگون‌شده صدام از بین رفته بود، بازسازی شده است.
فیلم/ لحظه رونمایی از گنبد حرم امیرالمومنین(ع)

نظر شیخ الازهر درباره تخریب اماکن تاریخی توسط تروریست‌ها
شیخ الازهر تخریب میراث تاریخی و اماکن مقدس توسط گروه‌هایی چون داعش در سوریه و عراق را «تجاوز به میراث بشریت، جنایت علیه تمدن و عملی برخلاف ادیان، سنت‌ها و عقل سلیم» دانست.

نظر شیخ الازهر درباره تخریب اماکن تاریخی توسط تروریست‌ها

شیخ الازهر تخریب میراث تاریخی و اماکن مقدس توسط گروه‌هایی چون داعش در سوریه و عراق را «تجاوز به میراث بشریت، جنایت علیه تمدن و عملی برخلاف ادیان، سنت‌ها و عقل سلیم» دانست.
نظر شیخ الازهر درباره تخریب اماکن تاریخی توسط تروریست‌ها